NÜFUSUN ÖZELLİKLERİ

        Nüfus piramidi incelendiğinde  şunlar görülür: 0-14 yaş arsını ifade eden çocuk nüfusun merkezdeki nüfusa oranı % 48.5 ; 15-64 yaş arasını ifade eden faal nüfusun oranı % 51.3 ve 65 yaş üstünü ifade eden ihtiyar tüketici nüfusun oranı %2.58 dir. Merkezde erkek nüfusu kadın nüfusundan fazladır.( 37.539 E - 27.804 K )

        Kırsal kesimde ise kadın nüfusu , erkek nüfusundan fazladır.( 27.715 K. , 27.341 E. ) Bunun sebepleri ise erkeklerin çalışmak için şehirlere göç etmesi , kan davalarında ve iş kazalarında erken ölmeleridir.Ayrıca okumak için şehre giden erkeklerin fazlalığı kadın nüfusunun kırsal kesimde fazla olmasına sebeb olmuştur.

EĞİTİM DURUMU

        Eğitim verilerine göre (1997) %48.4’ü okuryazardır. Ayrıca  %2.84’ü okula gitmeden kendi çabasıyla okuma - yazma  öğrenmiştir. %20.53’ü ilkokul, % 7.2’i orta - lise, % 0.34 ‘ü meslek yüksek okulu ve üniversite mezunudur. Kadın - erkek  nüfusu birbirine eşitken; erkek öğrenciler kız öğrencilerinden % 70 fazladır.

SOSYAL DURUM

         Sosyal  oluşum olarak  Patnos toplumu; yerli halk, dışardandan  gelenler ve devlet görevlileri olmak üzere üç gruptan  oluşmaktadır. Yerli halk aşiret sistemine  dayanan bir yapı ile şekillenmiştir. Yöre halkının sosyal hayatını etkileyen  ve ortaçağdan kalma bu feodal sistem modern olsun  ilkel olsun halkı sömürmektedir. Ağa otoriter güçtür. Aşiretçilik beraberinde kan davalarını gündeme  getirmektedir. Aşiretçiliğin Doğu Anadolu’da en yaygın olduğu yer Patnos’tur. Sipkan, Hayderan, Asi, Memani, Merhuri, Torın, Akubi, Helki, Şeyh, Kérdizi, Atmaneki, Tırtopi ve Celali bazı aşiretlerdendir.

         Erkeklerin kıyafeti genellikle moderndir . Bunun   yanında şapkalı, şalvarlı, sarıklı erkeklere de rastlanır. Kadınlar  entari, dére, fistan denen uzun elbiseler giyerler. Giyimde televizyon  ve batıdan gelen memurların etkisi görülür.

         Yörede ham maddesi hayvan ürünlerine ve cinslerine dayanan yöre ye özgü yemekler yapılır. Yöresel isimleriyle Keledoş, Haşil, Halise vb. yemeklerdir.

          Evlenmeler genelde görücü üsülüne dayanır. Ailelerin tanışıp anlaşma esasına dayanır. Başlık parası verilir. Düğünler, nişan  şirnayi (şebet ) düğün (siyarkırın) diye üç evrede yapılır. Düğünlerde mertliği, yiğitliği yansıtan; ayrıca coğrafi yapıya uymuş (sertlik, yüreklilik) oyunlar oynanır. Koçeri  bunlardandır.

           Futbol, atletizim, at yarışları revaçta sporlardır. İhiyarlar arasında satranç  yaygındır